Wat zijn persoonsgegevens?
Persoonsgegevens zijn alle gegevens die direct of indirect te herleiden zijn tot een persoon: naam, e-mailadres, telefoonnummer, geboortedatum, foto's, lidnummer, zelfs een IP-adres kan een persoonsgegeven zijn.
Welke regels gelden er?
Drie belangrijke aandachtspunten uit de AVG voor verenigingen:
- Doel: Bewaar alleen gegevens die je nodig hebt voor een duidelijk omschreven doel
- Minimalisatie: Vraag niet meer dan nodig (geboortedatum hoeft niet als leeftijdscategorie volstaat)
- Beveiliging: Bescherm de gegevens tegen ongeautoriseerde toegang
Wat moet je regelen?
1. Privacyverklaring
Op je website en/of aanmeldformulier moet duidelijk staan welke gegevens je verzamelt, waarvoor, hoe lang je ze bewaart en of je ze deelt met derden. Een privacyverklaring hoeft niet lang te zijn, maar moet duidelijk en begrijpelijk zijn.
2. Verwerkingsregister
Beoordeel of je vereniging op grond van de AVG een verwerkingsregister moet bijhouden. Als dat verplicht is, leg daarin onder meer doelen, categorieën gegevens, ontvangers, bewaartermijnen en beveiligingsmaatregelen vast. Het register is niet standaard openbaar, maar moet beschikbaar zijn wanneer de toezichthouder erom vraagt. Zie de uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens.
3. Bewaarlimieten
De AVG geeft geen vaste bewaartermijn voor alle persoonsgegevens. Leg per doel vast hoelang gegevens nodig zijn en verwijder of anonimiseer ze daarna, tenzij een andere wettelijke plicht of concrete noodzaak voor bewaring geldt. Denk aan afzonderlijke bewaarplichten voor bepaalde financiële stukken; raadpleeg daarvoor de AP-uitleg over bewaartermijnen en de Belastingdienst.
4. Beveiliging
- Gebruik sterke wachtwoorden en tweefactorauthenticatie
- Bewaar ledenlijsten niet in onbeveiligde Excel-bestanden op gedeelde mappen
- Geef alleen toegang aan mensen die de gegevens echt nodig hebben
- Gebruik beveiligde software met encryptie
5. Datalekken melden
Als er een datalek plaatsvindt (gegevens zijn gestolen, verloren of onbedoeld gedeeld), moet je dit binnen 72 uur melden bij de Autoriteit Persoonsgegevens als het waarschijnlijk een risico oplevert voor de rechten en vrijheden van mensen. Informeer betrokkenen bij een hoog risico, leg het incident vast in een intern datalekregister en volg het stappenplan van de AP.
Foto's op sociale media
Foto’s en filmpjes waarop mensen herkenbaar zijn, zijn persoonsgegevens. Bepaal en documenteer een passende AVG-grondslag, informeer betrokkenen en houd rekening met bezwaren. Wees extra zorgvuldig bij kinderen en vraag waar nodig toestemming; toestemming is niet in iedere situatie de enige mogelijke grondslag. Zie de AP-uitleg over beeldmateriaal. Informeer bezoekers vooraf over het maken en gebruiken van beelden en vraag toestemming wanneer die de gekozen grondslag is.
Wat bij niet-naleving?
De AVG kent verschillende boeteniveaus. Voor bepaalde overtredingen is het wettelijke maximum €10 miljoen of, voor een onderneming, 2% van de wereldwijde jaaromzet als dat hoger is; voor zwaardere categorieën kan dit oplopen tot €20 miljoen of 4% als dat hoger is. Dit zijn maxima, geen standaardboetes. De toepasselijke categorie en omstandigheden bepalen wat mogelijk is. Lees de actuele uitleg van de Autoriteit Persoonsgegevens.