Het belangrijkste verschil
Een vereniging heeft leden. De Algemene Ledenvergadering (ALV) heeft wettelijke en statutaire bevoegdheden, waaronder invloed op de samenstelling van het bestuur. Een stichting heeft geen ledenvergadering; bestuurders worden benoemd en opgevolgd volgens de statuten en wet. Richt daarom passende toezicht- en verantwoordingsafspraken in.
Wanneer kies je voor een vereniging?
Een vereniging past het beste als:
- Je een groep mensen vertegenwoordigt die betrokken wil zijn bij beslissingen (sportclub, buurtvereniging, hobbyclub)
- Je contributie int bij leden
- Je subsidies aanvraagt waarbij aantoonbaar draagvlak vereist is
- Democratische structuur belangrijk is voor je achterban
Een vereniging met volledige rechtsbevoegdheid wordt opgericht bij notariële akte. Een informele vereniging kan zonder notaris bestaan en heeft dan beperkte rechtsbevoegdheid. Er is geen algemene grens van 20 leden of een regel dat bezit van onroerend goed op zichzelf een notariële oprichting verplicht maakt. Lees ook de uitleg van KVK.
Wanneer kies je voor een stichting?
Een stichting past beter als:
- Je een specifiek maatschappelijk doel nastreeft zonder achterban van leden (buurthuis, welzijnsorganisatie, culturele instelling)
- Je grote donaties of subsidies wilt ontvangen waarbij professionaliteit vereist is
- Je een onafhankelijk bestuur wilt zonder inmenging van leden
- Bestuursflexibiliteit belangrijk is
Een stichting wordt opgericht bij notariële akte. De notariskosten verschillen per dossier en notaris; vraag daarom vooraf een actuele offerte.
ANBI-status: voor stichtingen en verenigingen
Zowel stichtingen als verenigingen kunnen onder voorwaarden de ANBI-status (Algemeen Nut Beogende Instelling) aanvragen bij de Belastingdienst. Controleer de actuele voorwaarden en fiscale gevolgen bij de Belastingdienst. Mogelijke voordelen zijn:
- Onder voorwaarden kunnen donateurs giften aan een ANBI aftrekken van de inkomstenbelasting
- Onder voorwaarden kan een ANBI vrijstellingen voor schenk- en erfbelasting hebben
- Meer aantrekkelijk voor fondsen en subsidiegevers
Voor ANBI-aanwijzing moet de instelling onder meer voldoen aan de 90%-eis: de activiteiten moeten voor minstens 90% het algemeen nut dienen. Er gelden ook andere voorwaarden. De fiscale gevolgen hangen af van de ANBI-status en de regels rond de specifieke gift. Controleer de actuele voorwaarden bij de Belastingdienst.
Praktische verschillen in bestuur
| Aspect | Vereniging | Stichting |
|---|---|---|
| Leden | Ja; rechten volgen uit wet en statuten | Nee |
| Notaris verplicht | Bij volledige rechtsbevoegdheid | Altijd |
| ALV | Ja; bevoegdheden en procedure volgen uit wet en statuten | Niet van toepassing |
| Winstuitkering | Geen uitkering aan leden als doel | Geen uitkering aan bestuurders als doel |
Onze aanbeveling
Voor de meeste buurt- en sportorganisaties is een vereniging de logische keuze: het geeft leden een stem en versterkt het democratische fundament. Wil je een professionelere, meer gecentraliseerde structuur zonder ledenvergadering? Dan is een stichting beter passend.